Phần mềm và Phần cứng là hai phần không thể thiếu của một hệ thống máy tính, bất kể hệ thống đó đơn giản hay phức tạp, chậm như rùa hay nhanh như chớp. Chúng ta dễ dàng nhận ra phần cứng nhưng ít ai để ý đến phần mềm nó hoạt động ra làm sao.
Có bao giờ bạn tự hỏi: “Phần mềm là cái quái gì?” Trả lời một cách đơn giản và ngây ngô là vầy. “Phần mềm là tập hợp dữ liệu dưới dạng điện tử để điều khiển các hoạt động của phần cứng máy tính.”
Mặc dù hiện nay Hoa Kỳ là trùm về CNTT, tức là trùm cả cứng, lẫn mềm, lẫn giòn giòn, nhưng phần mềm máy tính đầu tiên trên thế giới lại ra đời ở tuốt bên nước Anh.
Vào lúc 11h00 ngày 21 tháng 6 năm 1948, Frederic C. Williams, Tom Kilburn, và Geoff Tootill đã thử thành công chương trình phần mềm máy tính điện tử đầu tiên trên thế giới. Phần mềm này chạy trên chiếc máy tính đồ sộ nặng hàng tạ, mang tên Manchester Baby và nó đã làm được phép tính “2 lũy thừa 18” trong thời gian là hơn 50 phút! Wow, super fast! Với chiếc điện thoại thông minh giá 2 triệu đồng, nằm gọn trong lòng bàn tay, chạy hệ điều hành Android hiện nay, nó có thể làm phép tính “2 mũ 18” trong thời gian nhanh đến nỗi khả năng cảm nhận của chúng ta không thể đo được.
Hầu như ai trong chúng ta cũng đều một vài lần nghe nói đến phần mềm. Ít ai quan tâm đến sự khác biệt giữa Phần Mềm Nguồn Mở và Phần Mềm Nguồn Đóng.
Phần mểm nguồn đóng là phần mềm có mã nguồn được chủ sở hữu giữ kín, giữ kỹ, giữ như mèo giữ c**. Các ông trùm của phần mềm nguồn đóng và giàu lụ sụ là ông chủ hãng Apple, ông chủ hãng Microsoft, ông chủ hãng Oracle…
Ngược với phần mềm nguồn đóng là phần mềm nguồn mở. Toàn bộ mã nguồn của một phần mềm nguồn mở được chủ sở hữu cung cấp cho toàn nhân loại sử dụng miễn phí, tự do.
Những người yêu thích lập trình có thể dùng các mã nguồn này để thêm bớt tính năng hoặc học hỏi cách viết phần mềm. Điều này mang lại lợi ích cực kỳ to lớn trên khía cạnh đào tạo kỹ năng và kiến thức lập trình.
Phần mềm nguồn mở cũng giúp cho cá nhân và tổ chức có cơ hội tiếp cận và sử dụng phần mềm mà không phải lo lắng về các khoản phí quá lớn phải trả. Phần mềm nguồn mở được nhiều lập trình viên trên khắp thế giới cùng nhau xây dựng. Do đó, tính bảo mật rất cao và một khi cần sửa chữa lỗi, họ cũng thực hiện cực kỳ nhanh chóng.
Một máy tính có đủ tối thiểu các phần mềm cho hoạt động văn phòng sẽ bao gồm các các phần mềm như: Hệ điều hành, Bộ Office, Phần mềm chỉnh sửa hình ảnh. Nếu phải trả phí thì chi phí tối thiểu là 5 triệu đồng. Nếu dùng phần mềm nguồn mở, người sử dụng không phải tốn đồng nào.
Phần mềm nguồn mở đối với chúng ta hiện nay quan trọng như thế nào? Rất quan trọng. Nó có mặt hầu hết trong mọi giao dịch trong đời sống của chúng ta. Ví dụ, phần mềm Android chay trên các máy điện thoại và máy tính bảng hiện chiếm đến hơn 75% thị phần. Phần mềm Google Chrome và Firefox hiện cùng chiếm 99% thị phần trình duyệt web. 95% máy chủ web sử dụng các phần mềm nguồn mở. Bộ gõ tiếng Việt Unikey cũng là phần mềm nguồn mở.
Phần mềm nguồn mở ngày càng trở nên quan trọng và là xu hướng thời đại. Các hãng công nghệ khổng lồ trên thế giới như Google, Intel, Adobe, GitHub, IBM, Linkedin, Netflix, Twitter, Samsung, Canonical, Red Hat, Oracle, Facebook, Microsoft, FPT, v.v… đều dành ngân sách rất lớn cho nghiên cứu và phát triển phần mềm nguồn mở.
Đối với máy tính cá nhân, hiện nay hệ điều hành Windows chiếm ưu thế đến khoảng 85%. Hệ điều hành nguồn mở như Ubuntu, Fedora, Linux Mint… hiện chỉ chiếm khoảng 2%. Còn lại là MacOS.
Ubuntu là hệ điều hành nguồn mở chiếm đa số trong thế giới nguồn mở. Ubuntu là sản phẩm của hãng Canonical, thành lập bởi một người đam mê phần mềm nguồn mở, tỷ phú Nam Phi, Mark R. Shuttleworth, vào tháng 3 năm 2004.
Trước đó, vào tháng 12.1999, Mark bán công ty của mình, Thawte, cho Verisign, được US$575M. Ngày 25.4.2002, sau 1 năm được huấn luyện tại Nga, Mark đã đủ tiêu chuẩn để bay vào vũ trụ. Ông đã bay bằng tên lửa Soyuz huyền thoại của Nga, lên trạm không gian Quốc Tế ISS và ở đó 8 ngày để thực hiện nghiên cứu một số thí nghiệm. Ông đã bỏ ra US$20M cho chuyến bay để đời này.
Tóm lại, để không bị gò bó vào các chức năng bảo thủ sẵn có của các phần mềm nguồn đóng, người dùng nên mạnh dạn và tự tin sử dụng phần mềm nguồn mở mang tính cấp tiến, theo kịp thời đại. Để bắt đầu trên máy tính cá nhân, người dùng có thể thay thế hệ thống Windows bởi Ubuntu, một hệ điều hành và hệ sinh thái nguồn mở, đa dạng và hiện đại.
Người viết bài này đã sử dụng hệ thống nguồn mở cho máy tính cá nhân của mình từ năm 1998. Từ năm 2007, Nhân Corp cũng triển khai và dùng Ubuntu trên các máy tính cá nhân và máy chủ.
Quý anh chị và các bạn có mong muốn tìm hiểu và sử dụng Ubuntu, hãy gọi cho người viết bài này, số 0903 355 908, để được tâm sự và tư vấn tận tình, với giá là ly cà phê gốc phố. Kakaka
— — — Credit: Các thông tin trên đây tui thu thập từ nhiều nguồn, trong nhiều giai đoạn khác nhau, và chia sẻ theo tiêu chuẩn của GNU Free Documentation Licence.
